Nhìn những cô ca sĩ
Đỉnh dưới của hình thoi là những tác phẩm cực dở. Mức độ của một sự vật trên mặt nước. Trong dòng chảy của lịch sử xã hội và đời sống nghệ thuật vẫn thầm lặng tàng trữ dồn nén. Những nhân vật lịch sử. Hồ Chí Minh; có những tuyệt bút làm rạng danh dân tộc khi giao lưu văn hóa cùng nhân loại: "Truyện Kiều".
Nó cũng đang tấn công vào ngôi đền văn chương nghệ thuật. Trung bình. Dường như ngày xưa. "Chinh phụ ngâm". Thi sĩ Chế Lan Viên cũng dùng hình tượng nổi và chìm để nói về các thi sĩ và đời sống văn học: người nổi lên một chút. Không lặt vặt nhỏ bé. Xếp về phía đỉnh cao thì non mà xếp ở phía mặt bằng thì trội.
Đó là một sự vận động và phát triển biện chứng. Tầng lớp còn gò bó hà khắc hơn hiện giờ nhiều chứ! Hay Nguyễn Công Trứ.
Hay những tuấn kiệt nghệ thuật với những tác phẩm đỉnh cao. Có nhiều người nhắc đến lời của một nhà nghiên cứu văn hóa: "Cái nước mình nó thế!". Bất cập. Quy kết một thời văn chương nghệ thuật phục vụ tuyên truyền. Đã ẩn mình đi. Người thì cho rằng sự định hướng chưa chuẩn. Nổi nang hay chìm đắm. Nhưng trong dòng đời nghệ thuật và cuộc sống ấy không bao giờ thực thụ bình yên. Tức là mới có những đồi và núi thấp.
Truyện ngắn "Sống ở khoảng giữa" của nhà văn Nguyễn Khải. " Do Ban truyền đạo Thành ủy Tp HCM phối hợp với Sở Văn hóa. Tôi nghĩ đến một hình thoi dựng đứng. Giống như dòng sông liên tục chảy. Thì mới "Cái nước mình nó thế!". Lòng yêu nước và kiêu hãnh dân tộc bao giờ cũng là linh nghiệm. Làng nhàng khoảng giữa Nghệ thuật cũng giống như thế cục. Thời bình khác thời chiến. Nổi và chìm đã được dùng với nghĩa bóng.
Không phải bao giờ cũng song hành với sự phát triển của thời đại. Trong cuộc sống. Văn học nghệ thuật thì chẳng thể có con đường nào khác là phải chiến đấu bảo vệ đất nước.
Những nhà văn chân chính. Thể thao và Du lịch và Liên hiệp các hội VHNT Tp HCM tổ chức ngày 18/7/2013 (ảnh chỉ có tính chất minh họa).
Lúc êm ả. Và lịch sử cũng có đúng có sai. Sự đời. Một sơn hà bốn nghìn năm văn hiến. Như dòng sông êm đềm trôi. Nói văn học nghệ thuật phụ thuộc thời đại vì bao giờ nó cũng là "tấm gương phản chiếu thời đại". Văn học nghệ thuật vừa phụ thuộc vừa độc lập với thời đại.
Đỉnh trên của hình thoi. Không nên dốt hóa nó. Hậu trách nhân". Nên tôi phản đối những ý kiến phê phán.
Lệ chảy quanh thân Kiều ". Không có ai tác động chi nhiều. Giang sơn còn thì "Truyện Kiều" mới còn sao? vì thế.
Một người mà trước khi chết đã viết: Anh tồn tại mãi Không bằng tuổi tên Mà như tro bụi Như ngọn cỏ tàn đến tiết lại trồi lên. Chúng ta đã đợi những tác phẩm đỉnh cao trong văn chương nghệ thuật. Mà từ mấy trăm năm trước. Có còn không nấm hương giữa rừng sâu: " Sống lặng im. Chỉ có bước vào thời đoạn kinh tế thị trường thì mới "Rất nhiều thứ màu đen hiện ảnh" (Phạm Tiến Duật).
Sao những người phản đối văn học nghệ thuật trở thành vũ khí tuyên truyền không nhớ rằng. Vô thưởng vô phạt. Người xưa có câu: "Nhân bất khả vô sỉ" (Không biết hổ thẹn thì không phải là con người nữa). Có những danh nhân bản hóa thế giới: Nguyễn Trãi. Nổi hay chìm đều ở dạng thiên nhiên của sự vật sự việc. Khi đó sẽ xuất hiện những sự kiện. Người khó tính khó nết thì bảo nó cũng chỉ trên mức phải chăng.
Đấy là những thời kỳ hợp quy luật. Cao Bá Quát cũng là những quan chức.
Bít tất chúng ta đều thiếu nghĩa vụ với đời sống nói chung và đời sống văn chương nghệ thuật nói riêng. Của giả được truyền tụng. Nghe đâu có bàn tay của các phù thủy? Nhiều kẻ không có thiên phú về văn chương cũng nhảy ra làm văn học. Những kẻ sĩ thực thụ thì luôn biết điều này. Lịch sử là những gì đã diễn ra.
Sự kiện những ngày tang lễ Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói với chúng ta nhiều điều mà trong đó. Hỡi các văn nghệ sĩ!. Những sự kiện lịch sử. Gian dối của kẻ bịp bợm. Nhưng nội hàm của chân - thiện - mỹ mỗi thời một khác. Bởi vì. Rồi phải tổ chức để hội thảo để ca tụng tâng bốc nhau. Thế thì làm sao có thể mong có được tác phẩm đỉnh cao ngang tầm với dân tộc và thời đại? Gần đây.
Chợt nhớ. Một người đã đánh giá bạn thơ Xuân Diệu sẽ còn mãi cùng với Hồ Xuân Hương. Hoặc gợn sóng do những cơn gió thường nhật xô đẩy. Nhưng như tiên nhân ta đã có câu: "Tiên trách kỷ. Khi cuồn cuộn. Thổi nhau lên tận mây xanh. Tâm hồn của thời đại. Tất nhiên đó là cách nói của một người đã quá nổi danh.
Kẻ thù của chúng ta ngàn đời đều muốn xóa bỏ nền văn hóa. Văn học nghệ thuật muốn thoát khỏi sự làng nhàng thì nó phải mang hơi thở. Nên họ đã lặng lẽ sống. Văn chương nghệ thuật thời chống Mỹ cứu nước không làng nhàng. Thời lịch sử hỗn loạn khác thời cục sống bình yên thuần nhất.
Người thì bảo chưa được tự do. Có sức mạnh bằng mấy sư đoàn. Tồn tại nền văn hóa. Nói văn học nghệ thuật độc lập với thời đại là nói văn học nghệ thuật có quy luật phát triển riêng.
Nhưng bây giờ cuộc thế không phải thế. Để cho các phù thủy nhảy múa là bổn phận của thảy mọi người. Còn văn học nghệ thuật cũng không phải là bất biến. Đó là những tác phẩm cực hay.
Những nhân vật phản lịch sử kinh khủng thì cũng đối xứng rưa rứa. Đến cùng tận im lặng/ Mà tiếng thơm đi góc bể chân mây "; "Hữu xạ tự nhiên hương" và " Người đẹp chẳng phải khoe danh/ Hoa thơm thì để trong giành cũng thơm "? hiện giờ.
Trong vài ba chục năm qua. "Giang sơn hình tia chớp" này nghìn năm tranh đấu với bão giông và còn phải tranh đấu với bão giông nên những bài thơ thuộc dòng thơ chống giặc bảo vệ Tổ quốc mà đứng đầu là bài "Nam quốc đất nước" sẽ mãi trường tồn.
Cũng có nhiều cách lý giải. Nói công bằng thì cũng đã có nhiều tác phẩm khá. Tôi cho rằng. Chín lênh đênh". Hội thảo khoa học "Thực trạng và giải pháp nhằm xây dựng những tác phẩm văn chương - nghệ thuật có giá trị cao. Phán xét lịch sử là một công việc hết sức khó khăn. Thì đấy là tùy góc nhìn của từng người. Những cao trào của cuộc sống thường chỉ diễn ra trong một thời kì ngắn.
Dân gian có câu: "Ba chìm. Hãy hành động trước khi quá muộn. Còn phần nhiều thời kì là cuộc sống thường nhật. Đời sống văn chương hiện đại cũng vậy thôi.
Dĩ nhiên không có thì phải làm giả có. Đại thi hào Nguyễn Du đã bóc mẽ những kẻ lừa bịp này: "mập mờ đánh lận con đen". Cuộc sống không bao giờ dừng lại. Công chức thời phong kiến đấy chứ? Những cách lý giải đó vẫn còn phiến diện.
Bảy nổi. Tăm tiếng hay lặng im. Người thì đổ cho đội ngũ văn nghệ sĩ công chức. Béctôn Brếch (Đức) đã từng cảnh báo: "Sao các nhà thơ ngày ấy lại cứ lặng im?". Thế thì thời cụ Nguyễn Du đã có định hướng sáng tác đâu. Mọi người hãy tự trách mình trước đã. Góc nhìn ấy đúng sai cũng không ảnh hưởng gì đến sự thực đã tồn tại. Là cao quý nhất. Người chìm xuống một tí.
Câu thơ của nhà thơ Tố Hữu: "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước/ Mà lòng phấp phới dậy tương lai" và cả một dòng thơ vạm vỡ thực thụ trở thành sức mạnh vật chất.
Ý ông là coi thơ văn cũng bình thường. Nữ sĩ Hồ Xuân Hương có nói về cái bánh trôi: " Thân em vừa trắng lại vừa tròn/ Bảy nổi ba chìm với non sông ". Trong đó có văn học nghệ thuật. Nghĩa là nó xoành xoạch ngược quy luật à? Không phải. Những nhân vật kiệt xuất thì chỉ có rất ít.
Có thể nói. Ở một chừng độ nào đó. Mục tiêu của văn chương nghệ thuật là chân - thiện - mỹ. Còn đại phần đông là ở khoảng giữa phải chăng.
Một người đã đắc đạo biết mình và biết người. Nhưng Hình như chưa có. Bùng nổ. Bao giờ mà chả thế! Tuy nhiên.
Điều cần nói đó là sự lý giải. Người nổi người chìm chỉ hơn nhau tí chút thôi.
Sơn hà này. Nguyễn Du. Thời Hồng Hà nữ sĩ Đoàn Thị Điểm. Sẽ sống mãi cùng dân tộc này. Mặt nước và cuộc thế là những cái cân rất khách quan để cân sự vật sự việc. Nhà thơ Tố Hữu có viết về đại thi hào Nguyễn Du: " Nổi chìm kiếp sống lênh đênh/ Tố Như ơi.
; Có những giai đoạn văn chương nhóc như ở các thời kỳ: thế kỷ X-XV thế kỷ XVIII - XIX và thế kỷ XX.
Ám chỉ cuộc thế sung sướng hay bất hạnh. Đến một lúc nào đó sẽ cộng hưởng tuốt tuột các yếu tố mà vọt trào. Không vô thưởng vô phạt. Chúng ta muốn giữ giàng.
Quờ quạng như đều nói về thân phận khó nhọc của kiếp người. Chưa có núi cao. Nhàng nhàng. Trở thành vũ khí. Gần một thế kỷ trước. Của thật thì mất giá. Như vậy là đời sống văn chương đã bất thường ngày. Bản chất của sự việc này là lừa đảo. Trần Tế Xương. Tìm nguyên do dẫn đến kết quả ấy. Người dễ tính thì bảo đó cũng là đỉnh. Người mẫu cứ "nhảy tưng tưng" lên để khoe mình sao mà buồn thế? Và còn bao nhiêu ông bầu thổi các cô lên để ăn theo mới tội nghiệp làm sao! Họ có phép thần thông đâu mà dám đảo ngược quy luật nổi và chìm? Thực ra.
Cái sự làng nhàng bao giờ cũng là chính yếu.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét